Galuh Sekar Angsana Kasikep Tungtung Tangis
Kacerita ring panegara Sekar Angsana, Sang Prabu madué oka istri mapaséngan Diah Ratna Ganitri. Nuju bangbang wétan, ida sang putri arsa pacang tedun masiram ring Tlaga Mas Muncar. Tepengan punika ida sampun kairingin olih pariwaran ida, makadi Ni Condong, malih Ni Bayan, Ni Sangit, Ni Nginté, Ni Ngemban, Ni Pasiran, tur Ni Pangunengan. Pamarginé raris gegancangan. Tan critayang malih, sampun prapti ring Tlaga Mas Muncar, ida sang putri raris masucian, makrik, macemani, makramas sajangkep idané. Raris masalin busana, nganggén wastra lungsir ijo. Sawusan ida mabusana, tan dwa ida makénak-kénakan, kairing pariwarané sami, jantos rauh bener Sang Hyang Prabangkara.
Apan éling sapunika, ida Diah Ratna Ganitri arsa mantuk ka Karang Pagaluhan. Raris matur pariwaran ida, Ni Condong.
“Ratu Déwagung Istri, lédang I ratu sampunang dumun mamargi, banggyang dumun Sang Hyang Suryané nglintang. Santukan madurgama pisan alasé sajroning tlaga puniki.”
Ucap Ni Condongé kasaur manuk olih pariwarané tiosan. Nanging, ida sang putri nénten mirengang, santukan sampun ageng pikayunan idané praya mantuk pramangkin.
Irika raris pariwarané sami ngetut buri lampah ida Radén Galuh, nglintangin taru suaré ageng-ageng. Tan asué nglintangin alas, kapanggih wénten taru kepuh, agengnyané ada dasa gelutan. Di sor punyanné, ada raksasa maya luh muani, madan I Gosirsa lan Ni Tungtung Tangis.
“Tolih ja ento adi, ada anak luh majalan clapat-clapat tajég surya. Nyandang ento jani tadah!” Kéto ucap I Gosirsa.
“Aduh, beli. Dong tingalin beli anaké luh ento cahyané luih pisan. Tusing nyandang ento tadah, nyandang ento ubuh jani anggo pianak, réh makelo tiang ngiringang beli tusing masih ngelah buah basang!”
I raksasa maya laut mapitungang. Suba pragat dayané, Ni Tungtung Tangis mesuang munyi ling kasih-asih. Ida Radén Galuh raris mirengang suara anaké nangis.
“Uduh mbok. Nyén ento ngeling kasih-asih di tengah alasé? Sayuwakti gedé pikobétné dini.”
“Sampura ugi ratu, nénten wénten panyrowan I ratu miragiang kadi sapunika.” Ucap ipun Ni Bayan.
Ida Radén Galuh, santukan ilis pisan kapireng olih ida kahanan suara tangisé, raris ngmaranin ring genah suarané mijil, jantos rauh ring batan taru kepuhé ageng. Pariwaran idané raris ngetut. Sasampun prapti ring batan kepuh, raris I Gosirsa nyaup nyangkuak Radén Galuh. Pariwarané sami pada gelu, apan Radén Galuh ical pramangkin. Tuara katepuk olih pariwarané sami, apan I Gosirsa lan Tungtung Tangis marupa raksasa maya.
Irika pariwarané sami ngamé-amé gustinyané, sakéwantén nora kasahur. Radén Galuh sampun kaambil, tur kaengkebang olih raksasa maya di tengah gook kepuhé. Pariwarané kemu mai mageluran, tur nyliksik ring suketé, nanging Radén Galuh nénten kapikolihang. Saksana pariwarané Ni Bayan kalawan Ni Sangit gegisonan matur ka purian.
“Naweg titiang Ratu Déwa Agung, okan palungguh I ratu ical, daweg iring titiang ida masiram ring Tlaga Mas Muncaré.”
Sakadi keni braja tan pajauh, arsan Sang Prabu Sekar Angsana remek ajur. Ida Sang Prabu raris ngutus bala wadwa, tanda mantri, prabekelé sami apang sareng ngréréh sang déwi. Asapunika taler sikepé soang-soang makta kulkul saha sanjata, tur wénten sané makta gong duang barung. Ring genah Sang Déwi ical, gongé kasuarang, lan kulkulé katepak klentang-klentung. Jantos wengi, Sang Déwi tuara kapikolihang. Para sikepé raris masilur nyuluhin alas aji sundih, Radén Galuh taler netep ten kapikolihang, santukan dugas alasé kasuluhin, watek memediné pada bangun, ngawinang sikepé sami mabyayuhan mundur. Ida Sang Prabu dahat sungkawa.
Waliang ring tengah gook kepuhé, ten sakadi gook. Ring tengahné purian I raksasa, kahias antuk sarwa ratna. Pasaréanné ngendih masulam emas, tur pramadaniné abot kadi Parsi. Radén Galuh dahat kagyat, santukan kasambut olih I raksasa matendas sampi, tur raksasa luh bérig magambahan.
“Sayuwakti cokor I déwa wantah okan Prabu ring Sekar Angsana. Iwang katunan sakadi titiang mangkin ngambil cokor I déwa.” Ucap Ni Tungtung Tangis.
I Gosirsa laut mojar bangras. “Toh nyai mara ngorain wakéné ngejuk anaké liwat ené. Jani suba juk, nyai jejeh.”
“Lébang suba Ida Déwa Agung Istri beli!”
I Gosirsa ten nyanggupin pangidih kurenné, apan karasa érang kapapag sikep liu pesan. Ditu lantas ia madaya. Nuju peteng, I Gosirsa ngmaranin ka puri. Ditu ia mamunyi.
“Yan kayun polih Rahadén Déwi, silurang aji bajang genten roras diri.”
Sang Prabu Sekar Angsana, ngraris ngutus tanda mantriné mupulang bajang-bajang sajeroning negara. Sampun kapilih roras diri sané saseliran, laut buin maniné kaaba ka punyan kepuhé. Prajani bajang-bajangé ical, nanging Radén Déwi taler durung kapikolihang. Bajang-bajangé katadah olih I Gosirsa nyabran awai katadah abesik. Ulian kéto, Ni Tungtung Tangis mrasa prihatin tekén Radén Déwi, tur somahnyané liwat rusit. Lantas ia ngaé ékan-ékan, mapi-mapi ngambul, tur nagih lalaban buka somahnyané.
“Beli tiang ngedot masih maan teda cara beliné, kemu alihang icang tetedan ka puri.”
“Kemu suba alih tedan nyainé pedidi.”
Ulian suba kéto ucap somahné, Ni Tungtung Tangis luas ka puri. Ditu ia mamunyi, matungtung tangis.
“Yan arsa mangda polih Radén Déwi, utus satria utama asiki, nikain nunjel punyan kepuhé nuju wengi.”
Wusan mireng ujar maya Ni Tungtung Tangis, Ida Sang Prabu Sekar Angsana raris ngutus tanda mantriné lunga ngrereh satria utama, praya kanikain ngeseng kepuhé kala wengi. Sakéwanten nora ada satriané wani umangkat, santukan alas Mas Muncaré ri kala wengi dahat madurgama, dados sebun watek memedi, samaliha lelipi gedé-gedé pada pasliwér, gedéné tan urungang bisa ngelekang kebo. Sayan manastapa kayun Ida Sang Prabu Sekar Angsana.
Nuju dauh tiga, tan dumadé wénten anak lanang nangkil ring Ida Sang Prabu. Parasnya pangus kadi Sang Makaradwaja nylantara.
“Singgih Ratu, titiang Radén Panji saking jagat Sekar Tanjung, pacang ngiringang pikayun I ratu, praya lunga ngeseng taru kepuhé, sakéwantén titiang nunas sesikepan ring I ratu, sedah temu ros kakalih, marajah cakra lan bulan.”
Tan kapanjangang malih, sampun wengi, Radén Panji kairing parekan idané, I Semar, I Punta, I Kartala, I Togog sampun nyusup ring alas Tlaga Muncar. Mangdané ten kasambut soroh memedi, Radén Panji tur iringan idané nénten makta sundih. Yadiastun sampun sapunika, ring tengah marginé, raris sareng sami kacadak olih watek memedi, wénten njek-njek pupu, tangan-tangan, lawéyan, basang gatul, régék tunggék, makasami galak-galak tur syaga nyagrep pacang nadah.
Ida Radén Panji raris nglekasang ajian, masarana sedahé marajah cakra, raris kapujain antuk wéda Wisnu Panjara. Tan dumadé watek memediné sami mundur. Saksana mangkin sampun prapti ring tengah alas, ring genah punyan kepuhé madurgama.
“Naweg titiang Ratu Déwa Agung, napi mangkin anggén I ratu sarana ngeseng taruné. I ratu nénten mabekel sundih, sahang lan colok taler nénten.” Patakon ipun I Semar.
“Né jani manira praya nglekasang wéda agni nglayang.”
Ida Radén Panji raris ngagem sedahé, tur kapujain agni nglayang. Ni Tungtung Tangis suba nawang uli tengah gooké, raris ia mabesen ring Radén Déwi.
“Singgih, raris cokor I ratu medal, titiang mangkin jagi kalukat oléh Ida Radén Panji”.
“Jalan mémé pesu ngiring gelah.”
“Titiang nénten ngiring I ratu, somah titiang sedek lelep pules. Ten urungan ipun padem katunjel sané mangkin, titiang pinaka somah pacang ngiring ipun.”
Sasampun Radén Panji nibakang ajian ka punyan kepuhé, Radén Déwi raris medal saking gooké. Radén Déwi raris kasambut olih Radén Panji. Punyan kepuhé katon ngabar-abar, geniné nyujuh langit, ngawinang alasé galang sakadi kasuluhin surya. I Gosirsa pejah di tengah gook, katututin olih Ni Tungtung Tangis. Ten asué, atman I Gosirsa lan Tungtung Tangisé pada madandan menék ka langité, tur waluya manadi widyadara lan widyadari.
Radén Panji lan iringan idané, raris ngater Radén Déwi mantuk ka purian. Sang Prabu Sekar Angsana dahat garjita, tur nangun igel-igelan légong, gambuh, arja lan jogéd suényané limolas lemeng.
Puput ring Bu, U, Julungwangi, olih Sahayan Pandé, ring lor pascimaning pamanggahan, Banjar Lohakara, Tulikup.

Komentar
Posting Komentar