SEMAYAPATI RING
RATNAKARA
![]() |
| Semayapati ring Ratnakara. Desain cover olih @kakereb_art |
1) ring ginada sembah tityang ratu
sang hyang saraswati lédang ratu mamurnayang katambetan damuh jugul pangkah
tityang ngapus tembang bilih mangkin manyarengin wimbakara.
2) idepang segara wéra sastra
luih tan patepi matemahan damuh marma twara nawang ngawit nyumu tityang entipan
ring kaang mogi-mogi sastra sida anggén nglukat.
3) kala mangkin sasih cétra
nuju kliwon maring tambir malih kajeng dadi jaya anggara mepet urukung puniku
dadi diwasa damuh ngawit mangapus dadi satua.
4) beneng mangkin dina melah
nepék patirtan hyang sakti kapuji hyang ratnakara kahyangan ida ring siyut ida
mapica amerta saha ngurip sajebag jana lokika.
5) déwék tityang yén idepang
kadi jukung tengah tasik tan pakantih tan pabidak tengah pasih srayang-sruyung
bas ja twara wénten gradab lalis mati timbang dadi pangébek rat.
6) cutetnyané satwan tityang
wénten sang ical ring pasih anak truna nanging ngendal ditu ya maan sesuluh duk
dadi kutun segara mara méling tingkahé nuturang awak.
7) kocapan di dauh sowan ada
anak lintang sugih sodagar i ketut yasa ni nyoman kérti ané luh umah gedé
maluaran nanging sepi wiréh tan pabuah basang.
8) molas tiban masomahan twara
masih ngelah cening dokteré telah iderang kemu mai nyauh atur masih durung
polih cihna sebet hati nirdon sakancan utsaha.
9) dané guru raris ngucap nguda
cening ideh paling cening ajak bapa ngayah amangku turun temurun ring kahyangan
ning segara drika sidi jalan ditu nunas ica.
10) boya sida cening nulak
sangkan suba kéto tami sagét mani bapa pejah cening nganti dadi mangku sagét
puan cening pejah pyanak cening lakar ngelanturang ayah.
11) dané ketut mangresepang
tumuli ngaturang bakti soma manis ring purnama ka pura ya kala dalu luh muani
saling dandan mapejati dané ketut ngawekasang.
12) ratu bhatara saswunan sané
malinggih iriki ratu sakti ring segara aksi sembah tityang ratu bas kamomo
tityang nunas swéca ugi ratu micayang sentana.
13) yéning metu pyanak lanang
putih bagus kenyung manis sinah ajak tityang ngayah jawat panes jawat gentuh
jawat seger jawat sungkan nénten mari ipun ajak tityang ngayah.
14) punika lungsurang tityang
tuah ring ratu hyang sakti pradé jakti lekad lanang tityang sadya pacang ngetut
pacang maturan ring pura bakti jelih sarin timunné negepang.
15) kocap dané ketut yasa taler
dané ni luh kerti mangkin sampun di pomahan nuju jinem raris turu sagét bangun
endag surya ni luh kerti nuturang polih ipian.
16) bli bagus dingehang tiang ibi peteng tyang
mangipi nanging buka saja pesan reko tiang menék prau neked di tengah segara
tiang paling laut kasapu ban ombak.
17) tepuk tiang wénten ulam
awaknya gedé ten sipi ento raris nyaup tiang to ya madan ulam agung cara ortan
lingsir pidan yén sing pelih antuk tiang manarkayang.
18) kondén suud ipyan tiang
ulamé mapica manik warnanyané putih nyentak jemak tiang lantas suun sambil
majalan di kaang tajeg ai ada lantas anak nyadang.
19) anak lanang lingsir nika
masidakep ngaba jaring mabaju ya lungsir barak wastra poléng dadi kampuh tur
maudeng kepak dara aji jaring manik tiangé juanga.
20) i kaki raris pablesat tiang
sing bareng malaib malah balik
ngemulihan suba kéto tiang bangun mara marasa to ipyan kénkén beli mirib
ento cihna apa.
21) ketut yasa laut ngucap uduh
iluh kudyang beli beli seken twara nawang ganjih pesan ipyan iluh tenga kaon
tenga melah sukat jani jalan kenehé ulengang.
22) lantas suba duang bulan
mrasa enek ni luh kerti semeng bangun utah-utah awak panes buka ukud nyakitang
basang lan bangkyang ulun ati tebek-tebek karasayang.
23) ketut yasa bareng susah
manolih somahé sakit ni luh kerti manuturang uduh beli tiang uyun suud dibi
ngipi mlayar tulung beli ka dokter tiang atehang.
24) jani di dokteré suba dokter
ngurah semu manis pak tut lakar dadi bapa bu luh lakar dadi ibu kendel pesan
ketut yasa yéh di pipi ngetél ningehang punika.
25) galahé gelis mamarga bawakang satuané jani wanengé sampun kalampah raris lekad raré bagus putih ngeplo tan pacéda alis lentik paras pangus kadi smara.
26) kocap raré wau mijil ngepes
ngeling duké lekad kasangkol dé bapannyané jeroné sayangang bapa swasti jero
mangkin prapta mogi stata lantang tuwuh numitis manadi jadma.
27) jero pacang kaadanin gedé
segara nugraha sarat keneh nora ngampés dumun manunas sentana malarapan ban
semaya yasan panglingsir katugtug ring ratu hyanging segara.
28) roras dina sampun mangkin
kulawargané sayaga luas manakonang raré nunasang ring baas jinah sira mantuk
pawayangan mangda patut ban manyambut sang panglingsir ngidih daar.
29) ring dasaranné nunasin dané
sadeg sampun odah magenah ring désa kalér sadegé saged kaloktah sidi mandi
bétél tingal akéh panangkilan kemu kanti ngantré kapetengan.
30) ketut yasa kakaukin
sawatara galah solas sareng kutus menék balé genah sadegé manyanjan banten
taler kaunggahang canang pangraos matumpuk roko abongkos lan sedah.
31) dupa barak telung katih
karegep sadeg amuja katimpalin pujan sonténg jangih swaran sang ngawekas nuur
nguntap parab déwa kaselag ban gending limbur gelis nadi wus punika.
32) dané sadeg mojar aris uduh
pérmas néné teka dingehang raos nirané putran cening anak melah ané mulih wong
bendéga teleb ring sastra wus putus seneng ngambek kawisésan.
33) mabusana twah mamutih kéto
tindaknyané pidan anak sakti sayuktiné mulih ngalih cening yasa teka ulyan
cening nunas lekadé di wuku dukut buda manis dedinannya.
34) punika ujar dé istri
kulawarga ngematutang raos sadeg ngéténg-ngéténg saha mapitékét muah ambeké
gedé kocapan aluh naké cerik ngambul ia lanji sada langsag.
35) raris wénten warah malih
baos lelingsir manjadma wekasan pang ngayah méndét pét wali pura segara yén
lima bisa makebat wus mangresep ndang nding ndung puput raré menék truna.
36) tan kocapan sang nunasin wus budal saking mamasar gelisang lampah kalané i gedé mangkin tuturang sampun slaé ya mawayah para luh-luhé manyumbung lanang bagus tur yuwana.
37) patindak gedé segara yukti
kadi baos riin ambeké nora katimbang pelih bedik nyekel hati apa tagih pang
isinin sing taén manolih tuun buka pasih pangedotnya yadyapin magaleng pipis
twara cukup panodaning bambang bias.
38) kademenan gedé tan sah luas
ngulaleng malali twara taén jenek nguda nglén ulat tusing tyaksi telah eluhé
lemesin manis munyiné mangrayu mangadokang kasugihan muah goba bani tanding
inan rurung ia tusing taén jumah.
39) daweg masané punika guru
mangku pun ten kari ketut yasa nyaluk ayah nglampah winten ékajati prajuruné
sami ngaksi genep saha para mangku sajebag kahyangan tiga taler maksan sareng
sami kulawandu sareng mangupasaksiang.
40) tan critayang wongé prapta
réh purané nampek pasih ombak magebyur karenga kadi meled ngupasaksi swaran
ombak dahat ilis kadi rasayang mabandung lawan genta sang pandita maklenting
dahating ening daweg muput widhi widana punika.
41) pamarginé nénten kirang
kapuja pedanda istri mangku anyar kasobyahang majeng krama sané nangkil jro
bendésa ngadeg raris kasandingin dané ketut parab anyar kategesang ida dané
sareng sami guru ketut mapangkus mangku segara.
42) gedé negak lod piasan patuh
masih kawarahin dé nira ratu pedanda cening sarengang mangabih gurun cening
buka jani suba kedas dadi mangku ngayah ring pura segara baktiné asebit sari
apang kukuh cihna sradané utama.
43) semuné gedé segara sagét
mangenduk prejani mrasa tekén déwék likad bas tusing nyidang makelid diastun
nora lega hati di ajeng wiku misanggup matur déwék syaga ngayah reramané liwat
tusti anggut-anggut mrasa pyanak ngidep warah.
44) yan kudang masa kalangkar
janji tuah ja di munyi i gedé tileh ja ngendal bilang peteng di pasisi silur
luh saling lemesin ngelekasang smara dudu kaimbuhin déwék punyah buka kéto
sai-sai tusing ikun ajak ngayah tusing elas.
45) sedek rauh ring purnama
dané mangku mituturin cening gedé panak bapa pang kénkénang bapa ngorin
ngudyang cening tusing nyadin suba liu nak manutur abesik twara resepang dong
dingehang buka jani cening bagus boya bapa lakar maksa.
46) mapan jani dina melah
purnamané nemu manis becik anggén mapeningan syagayang cening mabersih
makeramas tur masalin baju ané kedas saluk suud kéto lan ka pura sarengin bapa
mangresik apang puput manut sakadi swadharma.
47) kasarengin krama désa masih
bareng mareresik kéwala tuah di jaba ngelanturang ka pasisi nuduk sarwa luu
plastik macégcégan dini ditu makacakan mageburan ngaé kumél di pasisi ento
patut cerik kelih ngerunguang.
48) gedé segara laména ningeh
tutur kasak-kisik kakas-kékés uap-uap tan pasaut ya magedi sambilang mabekel
pancing munyin montoré magerung palesé magandong di tas to bekel gedé magedi
gas kailut makliéng pesu ka jalan.
49) dané
mangku ngusud tangkah jron hatiné kairis sakit tangkah karasayang lwir matatu
tan pagetih suba liwat molas menit kulkul banjaré maklentung panumaya sampun
galah pacang ngayah ka pasisi krama tedun banjaré teka pabriak.
50) galahé sampun jam sia duang
jam sampun mamargi mareresik kapuputang sampun manut kadi apti krama mulih
sakabesik di pura taler wus puput padang di gedong butbuta toya anyaré kaséhin
bilang bucu masih galang pakuranyab.
51) ujarang gedé di marga nau
maring dagang kopi dagangé di dajan sowan nembé gedé teka mai patiojog ngalih
pasih apang joh uling pagubug mulané ya pangendutan di warungé sing makisid ya
mapaku mangorta neked ka sanja.
52) ada raris né nakonang jero
niki saking napi tetumbénan panggih tiang i gedé nyaut mamunyi mula tumbén
tiang mai tiang uling sowan dauh anaké malih negesang ngaba pales jero mriki
ten ja weruh anak mancing mriki kapah.
53) driki segarané lanang
ombaké tegeh tan sipi jeroné apang waspada genahé sengka yén mancing malih
mangda kaplapanin tusing dadi caah-cauh tapak batisé prayatna apang ten ombaké
maid akéh lumut alih celahé di kaang.
54) i gedé nyaurin lantas
kenyemnya mésem nimpalin eda beli sumandéa tiang nak lekad di pasih pasih ija
gén tyang bani kéto gedé mredo tutur maancitan ling tegakan lantas ya tuun ka
pasih nuju enjung ditu majujuk tan porat.
55) ditu
ya matungked bangkyang saha ngerasayang angin duk surya séndéh ngawanang i gedé
nabdabang pancing masang barén katap-kitip cepéd sampara ka banyu pancing ulung
di tengahan lantas gedé nganti-nganti yén bé nyegut lakar siaga kedenga.
56) makelo ya mangantosang
pancingé rasa ngamahin iwaké depina ngajar aliha celah ngedengin béné
karasayang nitdit talin pancinganné ngangsuh kedang-kedeng tan rérénan nglawan
pancing angkih-angkih to kabantus limané kanti bikulan.
57) sapanengan saling lawan i gedé sing mapikolih laut déwékné manguman ulyan ya kélangan pancing palaibang iwak ngesir manantang ya kauk-kauk tan dumadé ring segara toyané masepak gelis ngriem nglimun rauh cihna durmanggala
58) ring segara baya agung
janten prapta langité warnanin tatit segara masepak di tengahnya medal téja
sapaneleng sawang ngendih dinginné nyambal bias ampuhang angin.
59) kamemegan i gedé kekeh tan
molah mara ngeh pasihé sepi déwékné didian mageluran boya bisa caket manyangket
di bibih apaliatan dedeté buka tarib.
60) tan alama saking tengahing
sepakan magrudug swarané ngrincing ada kapal mas malayar ngambang di wiyat to
maswara kencrang-kencring sakadi
gongsyang kadulurin gong béri.
61) jong kencana di duur i gedé
ngambang i gedé bedik sing ngrisik rasa déwék murca lantas wénten anak lanang
sampun lingsir boknya putih ngadeg di kapal di duur tolah-tolih.
62) gegelisan kaki tua ngradab
kiwa pramangkin nurunang jaring halus kadi sutra jaringé nyaup nugraha katadah
menék ka langit munggah ring kapal i gedé jangkut jaring.
63) sengal-sengal i gedé lusuh
nengkayak batisé kasangkreb dingin bulun kalong serab aduh ija jani icang
sumeken icang mangipi klangen bas liwat asa mara di pasih.
64) kaki tua mangucap munyiné
serak dong cai enu ngacingin tingkahé maboya dini jakti nora supta cai ajak
kaki jani menék di kapal lakar nglayarin pasih.
65) macengehan i gedé manyigit
awak lengenné telah kasigit karasayang ngaap né sigita kanti barak sekén icang
sing mangipi kenehnya dangsah kaki bungker manolih.
66) cening sayang bagus campah
nanging getap cai kal ajak ka puri ring teleng segara ngaran puri ratnakara
sang katong dot nemu cai réh cai mutang apang inget nawurin.
67) makesiab i gedé macueng
nongklang tan panolih ngalih tepi manuju buritan lantas mangentungang awak
keneh pang ulung di pasih wus ngutang awak ulung di kapal malih.
68) ngulang-ulang ngentungang
awak ping tiga patuh ka kapal mawali sing sanggup makiba i gedé makaik nyebak i
kaki tuah mabalih gedé magaang manyembah ring i kaki.
69) ampurayang kaki tulung
lébang tityang kaki icén tityang mulih balik dauh sowan reraman tityangé jumah
apang ten paling ngalihin pianak tunggal tyang tusing ngelah adi.
70) kaki ngucap cai bas lebian
satwa tusing perlu ngemogbogin iring dogén gelah cuteté cai prayatna i kaki
manuduh raris uduh puhawang sigra ko ngarung tasik.
71) raris mangkat kapalé ngawit
malayar mawali tengah jeladi manyusurin toya sawang pelung kakatonan bayuné
pakeh ngesirsir banyu masepak sampun maatep malih.
72) sayan liwat langité galang
apadang dudu kadi sedeng wengi galang tan pasurya toyan lawana dumilah saking
samping ketis-ketis ngenyudang arsa lwir mapica pabersih.
73) toya jimbar tusing ada désa
ngenah palayaré ngaja kangin i gedé préksanan sing nawang kija abana iteh
majujuk pedidi mabalih ombak nyaruang jerih hati.
74) ngeh déwéknya di kapalé
dahat umyang kasesekin olih munyi ada kedék ngakak ada ngeling maselselan
maya-maya ada kaik tan pajlema gedé ngadén memedi.
75) kaki tua manuju gedé umara muané mahias kenyir cai jani syaga imang neked ring jeroan umatur cai plapanin da ngawag-ngawag bebikasé ginanti.
76) kocapan kapalé agung
mangkin naneng ring jeladi manggaré raris kakutang toyané menék prejani kadi
rasa keni sunglap kapalé manjing ka tasik.
77) gedé untag-antig gelu nepuk
toya tegeh ngenjik kadéna kapalé bencah kaludan di tengah pasih sinah tuara
madaya di muncuk cunguh ngemasin.
78) munyin pasihé magrudug kadi
pacang mubar gumi i gedé nekepin mata tusing bani nolih samping di suba gerehé
ilang i gedé mangedat paling.
79) karasa guminé suung soléh
manyaputin hati awakné rinasa kambang di arepné liwat pai mara gedé jani nawang
déwék di dasaring tasik.
80) déwéknya sumingkin bingung
adi bisa déwék dini buin ja tusing bebekan lantas ya nylehseh ngelangi kancit
ya kacadang tampak mabungut kasangkét pancing.
81) i tampak mangidih tulung
jero sang adué pancing ambil pancingé diolas bibih titiangé sakit i gedé ngejoh
mablesat nepuk bé bisa mamunyi.
82) drika ring dasaring banyu
jimbaré tan kadi-kadi tan kaweruh paran-paran tan keni kauh lan kangin maliha
kelod lan kaja i gedé manyibak sepi.
83) sayan doh wénten bé layur
cakalang malih tenggiri malih tamban mapuliran yéka pangisining tasik tan mari
iwak kacangan saha sulih buntut kuning.
84) taler aju tutuk munju i
pogot neher ngimpasin sembilang mengkeb di luang duur ipun iwak ricik grita
mangipukin bias tan katon olih lemading.
85) i gedé amurang laku malih
matemu i kaki suba wangsitin prayatna nguda cai joh magedi jalan tututin manira
ajaka nangkil ka puri.
86) i gedé nutut di ungkur ri
kala kaki ngelangi kantun di dasaring toya saking doh matéja rawit sayan nampek
sayan sinang tur kapangguh wénten kori.
87) koriné masepuh tatur mahias
antuk cawiri murdanyané kresnadana masusun-susun malapis tur kahias pinggan
sutra matémplék di témbok kori.
88) prabané dahat ulangun yukti
jeroan wong luwih kakemit olih gebagan saksana nyembah ring kaki raris
kabungkahang lawang ngranjing nuju ancak saji.
89) nataré linggah kadulu
batu-batu sami rukmi kerikilé nawa ratna bungkalanné masih manik mabejug tur
makacakan pastika padrewén haji.
90) i kaki ngojog manguntur i
gedé polos nututin panjaké akéh gumanyah nanging makasami nyamping sapangrauh
kaki tua sané nangkil sareng kalih.
91) sang kaki laju umatur sabda alus nyakup asti nguningang sapanangkilan panjaké sareng manyiwi singgih maha pangempuan sané mangkin durus mijil.
92) klentung-klentung gendonganné
nguci manyambut sang katong praya ida tedun ring panjaké ring manguntur pacang
napak mangkin reprep meneng sami subakti ring ratu.
93) sumar harum pudak lan
kasturi wanginé makesyor ganda patĕh kadi ring daraté lengleng bungeng asing
mangungasin ring natar makilit suganda wong agung.
94) ida metu pariwara ngiring sami
wadon-wadon tan pacéda ngiringang gustiné maka ratu sang maraga istri kadi mas
masangling rupa listuhayu.
95) manik banyu nakan ida putih
wangkong ida maros siratmaya kadi don mimbané ngemu madu baos ida manis simsim
ring tarjini kuacanya bludru.
96) wastra pelung senteng ida
gringsing teteledan kaot lungsir permas wastran ida ngrényéb jagasatru pinggel
ida ngendih roma kadi mangsi mapusung kekupu.
97) sang aratu pascat maring
niti solah ida reko kadi sang hyang ratih ring guminé stata nyuluh ri kalaning
wengi nénten wénten tanding kotamaning wibuh.
98) jakti sampun yén tengah
jeladi wibawa tan paro kadi sang hyang jalapati reké ring arnawa ida
ngamertanin dadi sangu urip pangweruh mangalun.
99) ratu ayu né mangkin
malinggih i kaki matédoh manguningang saprakaranyané singgih ratu titiang
mawali sampun mapikolih kadi arsan ratu.
100) ratu dumun manitahang
gelis mangarungin pulo ngruruh srana nangkebin mesehé wantah penyu kadi mas
sinangling tundun mrajah sasi mangda penyu buntut.
101) gedé bingung tusing ngerti
orti panangkilan angob matolihan nuju ka déwékné ada laut anak kisi-kisi
pastika jayanti réh ba maan penyu.
102) ratu ayu mangandika raris
sinah acé kasob mula paman andelan nirané ratu ayu raris manakénin cai penyu
mami misadya ko nulung
103) kaki nulud i gedé kawélin
adi cai kolok dong saurin andikan idané gedé nyaur tityang nora uning tityang
nénten manggih dija wénten penyu
104) ratu ayu ida ica ngikik
gedé tuah bengong nolih panjak konyang bareng kedék sapandurat sang ratu nauhin
parekanné kalih pang ngalihang suluh.
105) raris sampun parekanné
linjik gedé tuah ngoyong tusing nawang lakar nglampah kénkén tan makelo
dampinganga cermin i gedé maekin awakné masuluh.
106) wus masuluh i gedé
ngerejing awaknya makesyong suba tatas awak ipun séjé mula patut rupané masalin
mangkin nora jadmi ya marupa penyu.
107) uduh ratu tityang nunas
sisip tityang raré belog dados tityang nampi buka kéné tityang nunas mangdané
mawali mangda lédang ugi sinomya ring ayun.
108) ratu ayu mapawarah cai
ajak gelah dini wiréh jagat kabrebehan béngbéngang kupingé jani nira pacang
muter indik apanga cai sing takut jani cai dasar toya nira prabhanéka sandhi
dadi ratu ring nagara ratnakara.
109) nagaran ingsun raharja
mulané di dasar tasik rauh pangéndaning titah ada dusta ngusak-asik nagih
ngrusak linggih mami ya manantang dadi satru reko jlema uling darat laut umolih
kasaktin sané dumun ia pecak wong bendéga.
110) satwané atitakala ia
mayoga sesai majapa muah dharana tuah nginem toyan pasih lan majemuh ring
kikisik asing kambang to kapupul wantah to dogén tadaha sapunika nora mari
roras tahun ya matapa nénten obah.
111) hyang bhatara raris swéca
tekén ya né madan lenting sinah pacang kanugraha kadagingin manut apti apa
pacang tunas cening sinah bapa mapisanggup i lenting raris manunas mawisésa
prama sakti tuuh batu salanggeng kocak segara.
112) kadagingin pinunasnya
nanging nénten purna sami wénten sané katanggehang nénten ya kapica urip sané
langgeng kadi tasik pinunasé kapaurup cening nénten lakar bhrasta tekéning
jadma ring gumi tirah gunung saha soroh catur warna.
113) déwa muah bhuta kala lan
pakaryan pandé wesi mwah sajroning madanta twara kal sida maténin cening lakar
sakti mandi sarwa gering pacang tampu ento panugrahan bapa nanging cening apang
milih jalan lampus ané kénkén kaedotang.
114) i lenting raris manunas
yéning delaha ya mati apang bakat mati tawah mangda mati tatak jaring dugasé
mangadu jurit kasengkalén penyu buntut kéto ya ngalih dalihan sumangdané
langgeng urip sapuniku dayané ngekes angkihan.
115) suba misi panunasnya lega
hatinya tan kadi kemu mai ngebug tangkah para wongé nyembah bakti désané telah
pugpugin gelis manahnya magebug ngandisang segara wéra masadana olih jurit
biang-biung prasama watek sumedang.
116) segara telas karusak olih
musuhé durbudi mrasa sampun mawisésa nanging tetep ya maperih apang mangelidin
pati srana pejahé karuruh penyu ring sajebag jagat kapunduhang olih lenting to
karimpung kapejahin tur katadah.
117) ento kawit kadadénnya
mapuara cai dini manindihin ratnakara i gedé mangucap raris nunasang pacang
mapamit duh ratu tityang ten purun punapiang antuk tityang pacang nandingin i
sakti tityang punggung dikapan pacang prasida.
118) dados tityang katitahang
tityang nénten saking driki tityang saking dauh sowan lewihan ja tityang mati
katimbang katemah juti kelak-kelik dadi penyu boya tityang mangkin lancang
manut tityang ratu sakti nénten urung ratu sida ngwales musuh.
119) panangkilan sami kesyab
patihé nengéng prajani sang ayu neher ngandika nira tan wenang majurit manut
bisamané riin yéning wénten ratu putus manyeneng ring ratnakara bilih yening
mraga istri nénten patut lunga ka tengah palagan.
120) yén ingsun paksa malaga
sinah musuhé kalilih nanging jagaté pralaya punika sané kelidin wisyané pacang
nyarinin ombaké lakar amubur sakancaning lemahpada pacang rusak lan karigrig
tur kasapu jantos putung tan pasésa.
121) cai gedé da sangsaya
manira praya ngicénin cai kabekelin sastra bisa anggon bekel jurit malih dadi
sangu urip sinah cai sing malalung sastrané anggén busana manian yén cai mati
boya cepuk nanging sastra tatindihnya.
122) runguang tutur manira sané
patut rangsuk cai aksobhya mungguh ring mata lanturang antuk samadi ratna
sambhawa ring kuping amitabhané ring irung mogha siddhi cangkem sira wérocana
pusuh yukti ento rangsuk pancéndriya dadi jnana.
123) untek cai tasik minyak
peluh cai tasik asin warihé segara cuka empehan asem ring daging tasik tebu
ngaran getih pehan anyaré ring sumsum paesé segara tawah sapta samudra puniki
tutur-tutur aywa ta kita malupa.
124) pascat tasik jero jaba regepang ento sesai aywa nunanin prayatna rahasya temen puniki wantah busana sang yogi duk ngruruh margané butul nunggal ring sang hyang wisésa puniki panganggén becik yéning kahyun astagina dapet juga.
125) i gedé sing inget genah
suba bas kaliwat paling nguda bisa ada perang tur nagara dasar banyu malih
ngortang kawisésan né sayukti tahun kuda niki kocap.
126) ya inguh manogog bega
mangkin sampun las ring hati mulih boya lakar sida katimbang matiné ngapung
luung mati nangkep yuda manindihin nagara ring ratnakara.
127) puput mawarah punika ratu
ayu ngregep mangkin uleng saha ngranasika amusti ngatepang suku tan suwé
angelar mudra saha sruti kabaos wisnu panjara.
128) raris medal téja ngabar
awak penyu kasaputin laut prejani ngedénang sayan kembang sapuniku gedénan
tekén janggolan panjak sami nadyang gedé bebengongan.
129) tan swé sama gegesonan
galahé sampun cumawis yéning manut ring subaya margan siat dauh telu kapilih
dina purnama kocap riin nika sampun kacumpuang.
130) kaki tua bangun nrajang
sambilanga nanggar keris panjaké sareng masuryak sami ngiring sahur manuk
sampun ngagen ka ranangga ngamélanin teguh puri ratnakara.
131) kaki tua masiluman rupa
kakya perang kaki panjak sami mangiringang prasama juga masilum dadi iwak
maéndahan agung alit balané nabdabang gelar.
132) gelaré masupit udang kakya
perang sénapati kakya putih gelar kiwa gelar tengen kakya tutul pai saksat
ngaba tumbak bé tenggiri marérod kalawan kakap.
133) sampun sami padha tyaga
cumpu masemayapati manindihin ratnakara saking musuhé mangebug liwatang
pamargin gelar saking puri nuju ka karang palagan.
134) gelar sesek mawurahan ring
dasar toyané pingit sangka ring joh ngenampekang wénten né teka mabejug tuara
lénan bala samar wadwan lenting bareng manengsek ring rana.
135) jrangkong muah soca
tunggal basang bedél magagitik lawéyan mananggar pedang pepengkah lan basang
gatul ngaba kléwang katon mangan wayan lenting makulambi sarwa petak.
136) pangawin gegemelannya
malih kerisé kasungklit yéning becik manlektekang pitung dasa ya matuwuh monto
yan sing pelih narka kumis putih jénggot samah warna kapas.
137) i gedé tan pati ningal
nanging yan ia ngiwasin asané pedas ring goba kadi rasa sai tepuk ija sai tepuk
icang anak mwani magoba cara nénénan.
138) i lenting kenehnya jengah
ri sampun musuh katolih sagét madué bedawang nghing netep mamunyi ngacuh cai
watek ratnakara sandang pilih manungkul apa pralina.
139) mumpung icang enu lega
serahang puriné sami sing kéh éman ring angkihan katimbang déwék mamuyung awak
mati puri ilang pilih besik angkihanné sekeb jumah.
140) kakya perang laut mojar
bas mamunyah munyin cai da buin nglantangang orta jalan dini saling pagut mara
ja madan ksatriya dyapin mati ganjarannya wisnuloka.
141) sang kalih saling manguman
suba saling pasengitin tan sah perangé mamarga kacihnayang swaran sunggu bala
samaré masuryak gelar kalih matemu saling tangkebang.
142) dasar segara majurag perangé
rames tan sipi ada nyepeg ada nyingat ada mupuh ada nyegut saling
maruket-ruketan tan makirig padha nglekasang upaya.
143) pada ngalih gegelikan
watek bé kasepeg mati bala samar akéh pejah makacakan antem batu ada bé sétsét
tur sigar angudili toya putek sawang barak.
144) bangkéné ngambang masahsah
toya usak mabo alid watek wira pada lina kakya perang dané kantu bedél basang
mati tigas kakya putih awaknya pegat dadua.
145) i pepengkah lan lawéyan
makadua masih mati perangé pada jayanya kelés cadik kakya tutul balané twara
masisa wantah kari i lenting lawan bedawang.
146) i lenting nguber bedawang bedawang becat ngelangi i lenting dahat makesyab sayuwakti penyu buntut ané uber ngemenékang raséng hati sida adur manangkebang.
147) ih bedawang tan paguna cai
méla ratnakara suba lilih gelah suba menang cai dogén né masisa melah suba buka
jani barengin gelah kal baang genah luih.
148) tan pasangkan bayun i
gedéné rosa minab suba titah widhi wanén tan pahalang i gedé marasa galak bisa
manglayang ka langit ia manrejang i lenting kapatitis.
149) sagét mesat i lenting
maklieng ilang bisa pragata
makelid ngadeg duur toya mrasa déwék kena tantang i lenting praya
ngwalesin maseru pregas ci sing nawang nyén kai.
150) surya ngentak i lenting
ngeréhang mantra dot ngédéngang awak sakti kaang dadi saang toyan jladi dadi
minyak saking temahé i lenting laut mangucap apiné di hatin kai.
151) geni maya karegepang
maring jnana saking cunguh pesu api kasimbuh ka toya raris manglalah sagrehan
tan sah dadi tasik geni mangabar-abar kukus selem makilit.
152) nepak dada lenting kedék
kakak-kakak i penyu buntut mamunyi mirib ci sing nawang segara ring jaba
tunggal lawan segara né alit di tengah awak taler madaging tasik.
153) tan alama i gedé milu
ngregepang makélingin aji singid pawisik sang ratna indik hyang sapta samudra
padem géniné ring tasik mangjati mula toyané waluy hening.
154) panes bara di awak lenting
karasa kadi katunu ban api sing bisa nahenang awaknya paling manguyang laut
macebur ka pasih sing malaradan i lenting kaak-kiik.
155) i bedawang ngucap lenting
kena sapa dadi minyak ikang getih galih dadi saang sumsumé kasusup rasa di
nadiné wisya mandi jeroning awak ling tengah tunjel api.
156) gela-gela i lenting nunas
ampura sinah kéné jalan mati dapet dadi karma ia jani manunasang uduh jero
penyu sakti matiang tityang nanging matatak jaring.
157) sagét medal wénten ta
jaring mapentang twara ada nak mangisi ngalih luan wétan sambilan nahen
sangsara i lenting las nyambut pati nyakupang tangan raris ya manauhin.
158) né pawekas anggon sentana wekasan gelah salah nglekas margi bas ngulurin indrya mogi lekad malih pisan singsalé nénten nututin mangjanma swasta molih gantiné luih.
159) sasentanané inghulun
samaliha mangda éling subakti ring pamugeran genahé ditu maka wit taler ring
pura segara genah sun manyraya nguni.
160) sukat mangkin apang nugtug
sasentanan tityang yukti mogi ngayahin bhatara mogi ya semayapati dadi juru
sapuh tatas nebusin tityangé cinging.
161) punika sarin sengauk
semayan tityangé iki pinaka paguruyagan taler tabuh gentuh suci katur ring sang
hyang segara sané sampun rusak mami.
162) raris tityang taler
sanggup ri kala bénjang numadi maméndét lakar ayahang ring ajeng bhatara pasi
punika lenting mangucap ucapnya maruntut tangis.
163) raris i penyu manglamuk
lenting ulung uling langit payu ya mati matatak tekén jaring duur tasik awak
lemes tan pajiwa ia mati tan pagetih.
164) kancit jawuhé manurun kadi
rasa langit tusti i gedé laut nlektekang prejani makleteg méling patuh sakadi
muanya kahanan mua sang mati.
165) saksat i gedé masuluh
mirib kéné ya yén lingsir tur kantun magoba jlema sadurung jani masalin
manganggon goba bedawang makada déwéknya kingking.
166) jani bayun gedé ngenduk
sawa baktana ka sisi kébekan kasambut kadang dingeh tityang besen beli sinah
pacang kalaksanang kéto ucap ané istri.
167) i gedé matulak nglantur
mawali ka dasar tasik malih kapangguh i tampak ané dumun sangkét pancing jero
tityang madiolas diolas ambil tang pancing.
168) i gedé suba sing takut
masarana antuk bibih pancing ento kakelésang laut i tampak mamunyi inggih jero
matur suksma mangkin tityang nénten sakit.
169) i gedé raris masaut jani
tiang kal matari yuktiné titiang dija adi ja soléh kapanggih soroh bé bisa
mangucap ada puri dasar tasik.
170) malih ada nak magebug
seken-seken anak sakti ia né matiang tiang buin sada di pasisi anaké mabaju
lawas makamen ya sarwa buik.
171) to makada tiang bingung
yéning orang tiang ngipi kéwala seken rasayang i tampak manyaut gelis sinah
niki ratnakara mula akéh wongé sakti.
172) apang uning indik tahun
niki tahun pitung bangsit nanggu pitung dasa dua jeroné ampunang paling jero
ring saka atita mriki sangkan tuduh widhi.
173) sampunang jeroné sungsut
puput niki jero swasti wiréh jagat sampun kerta jro pacang énak mawali kocap
karma nemu gelang utang sampun katawurin jalan mangkin jero mantuk gelisang
manuju puri tityang pacang mangiringang pamarginé nénten mari sampun prapta ring
jabayan bakatanga mangmung sepi.
174) raris nuju ka manguntur
akéh watek iwak mati wénten ngambang wénten nylempang rasa mati tan patangkis
kahananné melad prana hredaya tulya kapatik.
175) dyapin menang rasa lacur subayané
kaingetin sadurung luas maperang mangiket semayapati raris ia manabdabang déwék
lakar mélapati.
176) tan dwa ngeling gedé penyu
yéh panon pesu akikit dén gelis dadi mustika warna jenar mangentérin raris
mustikané mlesat musna saking tungtung aksi.
177) bé mati sami mawungu i
gedé angob manolih ratu ayu raris medal minab wau sareng pati ida raris
mawacana mangkin jeroné wong luih.
178) suud jero dadi penyu dis
mangkin jeroné mulih prama suksma atur gelah yasanta ageng siniwi wus ngaméla
ratnakara saturunta mogi sugih.
179) ombaké keras magebur gedé
kababang prejani masadah betén ketapang laut ia nolih jriji suba cara jati mula
mua lantas kausudin.
180) ngipi kéh cang mara bangun orang ngipi asa tusing nguda ja kanti lepégan sing ada bisa nyautin ditu ia mapangenan wantah tresnané ngesengin.
181) suba liwat engseb ai
kocapan gedé nugraha nu nengkul di pasisiné korak-korék ngambar bias nyaruang
sepi matembang sambilang mabalih yuyu iseng liwat grayang-grayang.
182) asué ramé wong prapti
tekané pada padampyak ajak kutus ya majéjér mangiwasin anak negak panuluné joh
marawat lantas ada anak nyengguh né okan mangku segara.
183) i gedé kadandan mulih
kaabih salantang marga pabaliha kén banjaré cerik kelih tua bajang enggang
engep mangantenang wiréh ya suba aminggu ilang tusing bakat jumah.
184) guruné nyagjag prejani
sing bisa ngengkebang liang kéto masih éménnyané mangelut sambil sigsigan i
gedé lantas nlatarang rasayang boya aminggu tiang ditu arahina.
185) ia ngorta pilih-pilih ya ajaka ka
jeroan ditu tengah segarané mepek olih uparengga amonto dogén ya ngorta tusing
ja misi manutur maperang kalawan dusta.
186) ia lantas mikélingin ida dané krama
banjar ngiring jaga segarané dugas tiang kaengkebang tityang kabesenin nyaga mangdané
sampunang campur tur malaksana mangawag.
187) mangkin gedé sampun éling nindih nyaga
ratnakara rahayu tan wénten séjé rauh warsa nyalin warsa i gedé sing bani
léngah ayah sampun puput katur punika dados kajatyan.
188) kocap gedé sampun lingsir ayahé juga
tan pegat nyabran ring dina redité kaki gedé ka segara makayun sami katapak ngawit
ring segara siyut bin aminggu pasih tyosan.
189) nuju kauh ya ring lebih bin aminggu ka
cucukan laut maring mascétiné tan lali ngaturang canang ngelantur pasih salukat
ring kuramas bin awuku nglantur ring segara gadang.
190) ring saba redité manis tur érjéruk
kalanturang muah ka rangkan lanturé sanding rangkan ngaran pabyan nuju manis
tumpek kandang marginé raris ka kubur gumiciké méh panguntat.
191) yéning cucuné nakonin kaki gedé
manegesang kaki seneng nuju panté maka cara masliahan sapisan masih malajah bareng
ajak cucu-cucu pang wruh nyayangang segara.
192) nuju redité ring langkir kaki gedé ka segara nanging jani
luas néwék ring mascéti nika kocap i kaki mabalih ombak kanti suryané
sumurup enu masih kelangenan.
193) inggih puput satwa niki
bas kalajok antuk tityang malémbat midehan reké basa tur satwané séngglad bas
ja akéh kantun kirang twara patut mungguh pupuh singsalé dadiang payas.
194) dugas tityang ngardi gurit
kadi nyantos pasih asat sakadi ngampel tasiké sinah nirdon kapuara napi malih
basa matah bakat sanget tityang nyungsung kanti purun mriki tohang.
195) sampun puput tityang
ngurit maring banjar lohakara ring pondok tityangé nénggél apan kalingkungin
jurang ring tepi siring kanggéang pradésanya katulikup ring kabupatén gianyar.
196) tanggal nem kadasa lingsir
sogata paing menala maulu lan basah gedé siwa sakti lan manusa wuku ringgit
ingkel mina gurit niki swasti puput bhuta tasik sang-atunggal.
197) ong sembah hyang pasapani
sarwa papa winasanam paripurna tad astuté ratna sambhawa nugraham lod prabha
sandhi wijaya sastra wibhuh prama caksur sagara kretih utungga.

Komentar
Posting Komentar