Kakawin Madhukara Wijaya

 Kakawin Madhukara Wijaya



Kakawin Madhukarā Wijaya

 

 

‖.‖ 0 ‖.‖ Awighnamastu Nāma Śiwāya ‖.‖

 rāgakusuma ‖.‖

hyang ratnāgni rĕngön pangastuti sahāya tunaguṇa wuteng camah śuci
tan wruh ring laku pūrwa paścima katon padha tĕkap-ingulun jugul raray
lañcang tan paguru pwa sang mami mikĕt prakawi niki tawar ri pangrasa
kweh singsalnya apan si potraka hulun amadha-madha sirang kawīswara.                                                  

hyang ning hyang kinĕñĕp maring hrĕdaya sūkṣma atiwimala de sirang tapa
singgih hyang pinuji pratiṣtha kawi dadyana winangunakĕn sĕkar agung
hyang gorī sira sĕmbahĕn mriha pakīrtya kasubhagan-iking jagat tiga
tan dwa hyang asitāngga sang dumadi mārawijaya sira lokarakṣaṇa.                                                          

wwantĕn mangkya kathā ngaran madhukarā wijaya ucapi sādhu subrata
duk wwantĕn danujogra angrusakakĕn amarabhawana ring atīta ya
ngkā patnī ni bhaṭāra bajra paśunātha tumĕdhun-amagut si durjana
kasor bhūta mahoṣṇa de paramaśakti kaguṇanira śambudampatī.                                                                

nanghing sampuranĕn tĕkap sira mahāsujana nipuṇa suddhi angwaca
den kāryangkwiki doh saking ingaranan abĕcik-i guru canda bhāṣita
tan meling ri dhawak daridra akĕdik wruha ri rasa tutur śuddhākṣara
kiñcidjnāna yadin makopama patĕh mara ri bhagala anglawan macan ‖.‖

kocap ngke hana daitya śakti balawan asrĕg kalokeng sarāt
dening krodha nipun ri rātri dina tan reren dahat cañcala
lwir ratnākara kocapan gĕlĕngireng sang dewatā sangghya tah
tan lyan sang aruṇāsura pwa araning daityeka wiṣṭīng prajā.

göng īrṣyā lumiput ha neng hati tatan siddha kahĕntya pwa ya
göng kahyunnira amranging amarabhūh dening jĕngah kang manah
lastantun pwa ya detya sūrya magawe yoga prateka brata
glis ring tīra nadī lakunya winangun yogabrate hyang gĕni.                                                                        

lwah ganggā tinuju tĕkap i aruṇawwil mopawāsa pwa ya
prāṇāyāma malih samādhi japa tan long ring bhaṭārāgni ya
tan gĕmpor suku daitya sūrya mangadĕg sātus tahun ring kana
astam sang aruṇāngadĕg asuku tunggal nityakāla swatah.                 

astanyeka mangañjalīng saluhuring uṣṇīsa pinrang rawi
andungkap gagana pwa astanira roro tan pĕgat ring japa
hyang angsadhwaja sĕmbahĕn satata de sūryāsure mantrika
tungtung ning japa nāma ning kamalayoni mwang suwījāksara. 

sātus wolu ikang sumantra tinikĕl wangsul malih pūrwaka
kapwekang japa meh wilang śatasahasre sing ahorātra ya
bāywāhāra ikang bratanya lagi dewārka pinandĕngnira
antyan śakti ni detya duk angajap-ing byomeka norākĕḍap.                                                                        

geñjong aṇḍapada ryuwus suramusuh mangkin lĕyĕp ring tapa
salwā ning wanawela rūkṣa ginĕsĕng māyāgni atyujwala
sĕnggah mwang kapi mañjangan dwipa wadak akweh pĕjah de apuy
len ring toya asat dumadya mapanas trang ing jagat nirjawĕh.                                                                    

āpan tlas inisĕp tikang sapĕpĕking bhūhloka sāntun sami
dadya wlas ta bhaṭāra dhātra lumihat yoga bratārkakala
hyang raktādhipa lūd turun saka ri śrīmatloka ratnāsana

tujwan hyang ri sirang tapāsura pinuṣpawrĕṣṭi len pangkaja ‖.‖ 

 

sang ugrāsura līla kahyunira wus dhatĕng janapati

mastungkāra si daitya sūrya asahur prabhakti maniwi

tur sĕmbahnya ri padmapādanira sang pitāmaha lĕwih

singgih hyang kaki bhaktinĕn mami mĕne lihat tapa mami. 

                                                                                                                                                            

ojar hyang ri sirang tapāsura irib jawĕh bhagapada

sodrawrĕṣṭi makopamanya sajawĕh angandikanira

om rānakku mahāsura pratapa siddhi yukti magĕnĕp

solah ning tapa yoga len brata uwus tinampi sadaya.

                                                                                                                                   

bāywāhāra malih pratāpa dina ratri tan sipi-sipi

soring hyang rawi tīkṣṇa tan cala lawan japārcana pĕpĕk

nāhan mottama ning bratanta sakarĕpta astu katĕkan

ndah mangke warahakna ring kaki paran harĕpta sutapa. 

                                                                                                                                                    

lwir umbak swara ning sahur si danuja prayānĕḍa amĕr

tabya hyang mami minta nugraha manĕh bhaṭāra sawiji

diwya śrīngku kadigjayan ri tigaloka tan paha-paha

dhīreng prang magawe lilih amarasanggha ring surapada.

                                                                                                                                   

tandang woya sahur panugraha bhaṭāra gosalipati

wehan hyang ri arĕp nipun si  aruṇāsura inujaran

samyak dibya kaśakti ning asuranātha yan kapatitis

hyun ning detya tathāpi tan sami pĕnuh ginuhya ni ujar.

 

he detyāruṇa tan kasor kita tĕkap samānuṣa sama

mwang tan rākṣasa dewa len rṣi angasorakĕn kita tuhu

tan dening watĕk-ing dwipāda suku pat malĕr abhaya tah

tan sor de satapak gawe ni wĕsikarma astra bhicari.

                                                                                                                                               

mangkā nugraha dewa padmaja maring bratāsura ika

antyan kampa nikang jagat tiga ri wus nikang waradata

sampūrṇa pwa tinampi de aru ṇadetya mangkana putus

gĕntĕr pweka gĕrĕh tibeng giri tatan pahĕntya duk-ika.

                                                                                                                                   

galwak ning swara wāyasa mwang-i watĕk srĕgāla angalun

ring byomāntara sök pĕnuh ya makadurnimitta ahala

tan long bangga ni detya subrata surak-surak tĕpi kĕdhung

mwang akrak anĕpak jaja pwa ya galak padheng mrĕgapati ‖.‖



tan wākya-ng aruṇāsurerika kahyun-hyun angrĕbut swahpada

anggrong-grong pwa si dānawāngatagakĕn senā watĕk rākṣasa

aglis wwil sama bhūta rākṣasa anĕmbah ring si detyāruṇa

tan sah dadya pagustyaning para watĕk bhūta prasānak iku.                                                                                                                                               

sangkeng kānana len jurang giri guhā pwekang watĕk rākṣasa

len sangkeng jaladhi śmaśāna sagĕnah rodrālayā bherawa

len unggwan tinĕngĕt tĕkap para buyut ring ngūni tan pāntara

sangkeng sarwa gĕnah iko asura ramyāsinghanādāpranga.   

                                                                                                                                                           

mendah rūpa nikang watĕk danuja kang mĕtweng pangundangnira

tĕndhas mong hana len śirah bawi gajah wre tur manuk śwāna goh

pĕngkah ñjĕk pupu añja-añja  abangun bloh netra sliwah tanu

sang romāgni malih banaspati tinūt dening watĕk gādhapat.  

                                                                                                                                              

kebĕk tang janaloka de pupulaning rodrāsurā kotiyan

ndan mojar aruṇāsureng bala mahogra lwir kĕtug arṇawa

heh hoh ko para dānawa prasama dak kadyang paran sang kita

āpan ngong amanah pacang angusak-ing kendran samangke iki.

                                                                                                                                   

yan kadyang apa ko ri ngong tuhu ya satyanta prawīreng jurit

yan tan dhīra pĕjahta mangkya tĕkaping ngong dadyakĕn cuṇdhangan

yan andĕl pwa kiteng jurit sukasadā polih tatan pokihan

yan sakweh maranāgateng kita tatan angruddha he rākṣasa.

                                                                                               

bhoga mwang sura tan kurang sami pĕpĕk ring keḍĕpan ko iku

mwang kārepta sakāma-kāma aganal lit nora kādhang juga

mangkin ramya surak watĕk danawa wus yekojaran sang pati

mangkat nangtanga yuddha rākṣasa pĕnuh ring marga makrak umung.

                                                                                                                                   

sarwāstreka gamĕlnya tīkṣna  akĕdhap tĕmpuh tajĕp ning rawi

wwantĕn mosala lori daṇdha sapule göng ning gadā ning sikĕp

limpung mwang pĕpĕcut waweng raṇa kalewang wus singī len wadung

wwantĕn wrĕkṣa watang tĕngö winawa de tan adruwe sañjata.

                                                                                                                                   

lampah ning bala asru tulya amubar bhūh ndan karungweng wiyat

lintang ring sakĕṭi wilang bala arĕp mungpang daging-ing pura

ring indrālaya tujwaning bala rinūg bapre watĕs ning pura

lūd hyang śakra mutus sikĕpnya amapag lampah nikang śatru ya.


tan pindwan atakĕp watĕk asura ring swargendrasenā mĕne

sök bajrāśani ring wiyat linĕpasĕn dening sahasrenderan

sakweh ning pawalĕs bhaṭāra suranāthe sūryawil tan kĕna

pangrampaknira tan tĕtĕs si ripu lintang śakti dhīreng raṇa.

                                                                                                                                   

dewāstreka tatan prasiddha amapag lwih śakti ning dānawa

sawyaktinya pasung bhaṭāra śiki tan singsal dahat śaktimān

mundur wadwa śatakratu gya angalih wuntat apan wus lilih

mangkat śīghra mibĕr samūha mara ring kelāsa rudrālaya.

                                                                                                                                   

santuṣta pwa si sūryawil ri wuwus-ing kendran rusak kampihan

mwang hyang jiṣnu kalah lilih rinasa de sang dānawa subrata

lūd mālih balayuddha mangkata maring mīṇendraloka pwa ya

mareng paścimadeśa ring sukapura pwekang gĕnah tujwana.

                                                                                                                                   

kocak tang jaladhi ryuwus tĕka watĕk yodhā kabeh ingkana

hyu prang mīṇa liman dhatĕng mapagakĕn yodhā dhatĕng angrusuh

lodan karkaṭarāja len sawatĕk-ing yodhā bhaṭārācukul

mwang sakweh para nāga prāpta lumurug yodhā ni sang durjana.

                                                                                                                                   

rok pwekang raṇa ring samudra padha akrah tan pareren iku

makweh mīṇa mapag sahut kapĕjahan dening watĕk rākṣasa

kontal ring tĕpi sāgara prasama rĕñcĕm cūrṇa kabwang adoh

wwantĕn mīṇa bhinakṣa de danujayodhā kang lapā ring wĕtĕng.

                                                                                                                                   

mĕtwakroddha bhaṭāra ambupati gĕntĕr toya mombak pahung

cĕt pāśoraga dadya sĕk ri daśadik binwang tĕkap hyang jala

eman pāśanira ndatan rinasa de sūryāsura krūra tah

ndan māyāgni walĕs nikang asura ring hyang pāśi duk mangkana.

                                                                                                                                   

dadyātikṣna panas niking jaladhi tur minggat sirang pāśawan

tan lyan ring girinātha tujwanira kelāśādri unggwannira

wākpāruṣya ujar mahāsura ri wus hyang ambu ton manglarad

akral moni kakak-kakak sĕmu awantu-wantu darpākulĕm ‖.‖

 

 

atha ri huwus nikang si aruṇāsura ring jaladhi

sama kapĕpĕr tatan pawalĕsan ri kaśaktinira

rika ta malih watĕk danuja yuddha umangkata ya

haru-hara anglurug ajitaloka dahat arusuh.

                                                                    

karungu si detya kaśmala tĕkapnira sang ajita

laju ingatag nikang ajitawadwa pĕnuh samana

ginawanireka śangka tiniyup anucuk talinga

dadi asurak watĕk danuja wus rumĕngö punika.                                                                                                                                                     

padha magalak pwa detya angalih mara wiṣṇupada

sira madhusūdane muka huwus angagĕm pangalah

kalingani cakra darśana waweng palagan samĕne

akila-kila pwa astranira ring arĕping danuja.

                                                              

linĕpasakĕn pwa cakranira ring ripu amrĕga tah

iniwu pĕjah pisan kĕna cinakra bhaṭāra hari

ri jaja tumus pusuhnya angure dalĕmannya juga

matinika tan pangundili dangan sapisan kapĕjah.                                                                                                                  

hulu wiwi māti len hulu macan hulu lĕmbu juga

hulu kapi len kruwag hulu barong alumah ri lĕmah

hulu kuda kāga jambuka pĕgat ya tanunya arok

hulu-hulu kīrṇa tulyani tibah kalurū ri śarat.

                                              

atha ri katah pĕjah bala si durjana mangkya wĕrö

anguman-uman ri dewa narasingha ya wākprakaṭa

pataña bhaṭāra eh kita si rākṣasa durwinaya

apa ta karĕpta angrusuha ring hariloka mĕne.

                                                                                                                                               

tuhu-tuhu hīnadīna kita tan pawiweka lĕhĕng

asu anguyuh sucandi angaranta dahat alĕtuh

dadi sĕmu bangga detya aruṇa ryuwusing samana

laju manĕpak-nĕpak jaja walĕsnya ujar anujā.

                                                                                                                                               

aku aruṇāsura nda lihaten sakarĕng iriki

apa ta karĕpku tan hana waneh trijagat inarĕp

prajaya watĕkmu dadyana hulun tĕkap-ing danawa

angayap-ayap maring dalamakan suku sang danawa.

                                                                                                                                               

ryuwuwus-ikang ujar si wuru ring sira wiṣṇusura

sira ta ratu triwikrama aruntika ring asura

inayat-ayat pwa cakranira ring rahu ning asura

dadi akatar-katar gĕni anĕmpuh-awak asura.

                                                                                                                                   

tiba awak-ing mahogra ri lĕmah uwus-ing rinatha

mapi-mapi detya jög angupahāsa bhaṭāra hari

tanana ingong pĕjah karaṇa ning pagawen amara

aku dahat-ing lĕwih tanana sangśaya jāti ḍawak.

                                                                                                                                   

dadi ya kawĕs kayunnira bhaṭāra upendra rika

ri kahananing si rākṣasa linābha bhaṭāra nala

nalasa bhaṭāra wus wruh-ikanang kawaśan syasura

surapada meh nirāśraya yaning kari mangkana ya.    

                                                                                                                                                                       

lalu lara mundureng raṇa bhaṭāra parĕng sagaṇa

dadi sagunung rĕbah muni si dānawa sūryatapa

sĕmu anĕpak-nĕpak jaja malih asurak sahasa

dinulurakĕn surak para watĕk pangiring prasama.     

                                                                                                                                                                       

hulu bawi añja-añja padha bhāgya ya atri surak

si hulu samong śirah wiwi kĕbo angigĕl ubungan

hulu asu tur gagak awuru len hulu aśwa migū

si ahulu gādhapat sama migĕl suka tan panĕdha.

                                                                                                                                   

dadi alĕjar manah danuja pangkti sawus punika

rinasa kasor watĕk surabala prasame asura

laju agĕlis niking carita wus malajĕng prasama

amaragaṇa pratekanira wus ri śiwādridiśā.

                                                                                                                                   

irika watĕk bhaṭāra kalilih apulung wadana

sadaging-ikang aturnira ri sang girinātha mĕne

anĕdha pangāśrayan ri wuwus-ing rinĕjĕk ripu göng

inujara ring tapowana halĕp lwir-i puṣpamasa ‖.‖

 

kocap raris ri giri kelaśa wus apĕpĕk

sakweh nirang amara-sangghāminta kāsih

doning abot kasulitannira tan pakaṇṭi

sūryāsura pwa agawe sira rug katungkul.

                                                                                                                       

mojar bhaṭāra matasewu osah ri kahyun

āpan satungkĕb-irikang suraloka kaṇḍap

ngkā hyang śatakratu aminta pangāśrayan hyang

swecchā tĕḍun dadi ripu prajaya pwa kāpti.      

                                                                                                                                            

nāgendradewa umatur ri sabhā samangke

ndan sesi ning aturira apatĕh ndatan len

kālah ikang asura yeka daging pramārtha

āpan dahat kaluṣa angrusuh-ing jagat tri.

                                                                                                                                   

mangkā patĕh ri garudadhwaja duk aśabda

śīghrāngucap ri kahanan hariloka bhraṣṭa

nāhan arĕp mami ri pāduka lokakarta

tan lyan bhaṭāra gurumūrti mahādhikāra.

                                                                                                                                   

sang lwir sĕlĕh humilangakna pĕtĕng arĕmrĕm

lwir jñānadīpta supĕnuh ri pamūrti sang hyang

sang pūrṇacandramasadā agawe kaśāntin

mwang diwyarūpanira tan pasiring ri loka.

                                                                                                                                   

utpatti len sthiti paratrika sarwa ning rat

yekan wiśeṣa ni sirang guru pañcawaktra

jyotirmaya pwa sira sarwagatah suśakti

prākamya dewa tirubhāwa manugraheng rat.

                                                                                                                                   

tan anta yan angucapeng kawibhuh bhaṭāra

lwir ning wilang wĕni maring kikisik alumrā

nāhan anindyaguṇa ning sira nīlakaṇtha

sang dharmanātha sira mārajayārtha ring rāt.

                                                                                                                                               

mangke purih ni tanayang guru tan katambak

sangkeng amuk si aruṇāsura tan tinangkis

rakwānaḍah wara sakeng kaki daṇḍapāni

kāruṇyanĕn tanaya sang pangalah surāri.

                                                                                                                                   

hyang adrinātha asahur lĕgi ring pasewan

rānak surādhipa jalādhipa len upendra

wruh sang nghulun ring arĕsĕh ni manahta rānak

swecchā pwa rāma agawe paripūrṇa ning rāt.

                                                                                                                                   

āpan mahāguṇa panugrahaning wiriñci

tan siddha de mami awandhyana sanmateka

nanghing wwaya pwa larapan amĕjah si detya

sang wākpati praya utus mami saprayatna.

                                                                         

lungheng umah ni ripu amrihi cidra śatru

wwantĕn susiddhi ripu pūrṇa marūpa mantra

hyang mantra ottama dahat angaran gayatrī

santoṣa yeku kawiśeṣa nikang si detya.                                                                                                                                               

yan tan ahĕntya aruṇāsura śabda mantra

tan hĕntya siddhinira ring raṇa tan tinanggul

sang yogi mangkya inutus amurung siddhinya

prapte si rākṣasa uwus angucap sumantra.

                                                               

yan wus puput kadi kinapti laris prasiddha

gĕmpung si detya kadi dhūma tinūb samīra

mangkā sahur sira śaśiśikareng pasewan

santuṣta dewata samūha ri wus samangkā.                                                                                                                                               

lūd takwaning garudanātha ri lingganātha

singgih paran ryuwus-ikang sapadinya paścat

kadyang apa pwa danujogra anĕmwa paratra

ndah twankwaweh panĕngĕran para sūnu ning hyang.        

                                                                                                                                                 

hyang lokanātha asahur angucap sujāti

rānak janārdana rĕngön pawarah ni ingwang

yan wus kahĕntya japa rākṣasa de munīndra

hyang bherawī dumadi sang pangalah mahingsā.

                                                   

de aṣṭasiddhinira manglĕburĕn sawighna

mwang nirbhaya pwa  salĕbā ni jagat samūha

rimpung ilang dadi ta śānta ni buddhi sādhu

sang rūpa ning juti tĕmahnira rūpajāti.                                                                                                                                                          

māyā prabhāswara sirān śubha manggaleng bhūh

nāhan ta sang pratisarā linĕwih ri loka

sākṣāt sireka ta mahāmrĕṭa siddhapakṣa

widyeśwarī sira ta mañca rumakṣa loka.

                                                                                                                                               

yadyan gunung śara samudra wiṣāgni mumbul

tur runtuhing awang-awang bĕlahing sanūsa

yadyan arok wiṣa ri bāyu lĕmah ri toya

tur aṣṭa mābhaya tatan anĕtĕs samūha.

                                                                                                                                               

āpan tawing-tawinganing pada wus susāra

sang wyāghrawāhana umandĕli wajrabahni

ajyan mahāpratisarā pangĕmit tuwuhta

sang wajra buddha kinĕñĕp hrĕdayānta sūkṣma.

                                                                                                                                               

paścat warah sira maheśwara ring pasewan

sor nāgapuṣpa ri gunung śiwamaṇḍaleka

wighneng ajĕng rinasa tan hana sangśayeng hyun

sojar bhaṭāra guru jāti gurit ni loha.

                                                                                                                                   

lwir ning ḍukut kĕna tarang ni dinārka tan len

mangkā manah amarasanggha dangū asungsut

ring wus amolihi pamūrṇa nikang si wighna

lwir ning labuh masa kapat iḍĕping sakendran.

                                                                                                                                   

mātur munīndra wirahaspati jöng bhaṭāra

mamwit aminta waranugraha sang trinetra

wus mangkana gya bhagawān hilanging pasewan

mangkat maring ripusabhā tuduhing girīśa ‖.‖

 


anuli lakunirang tan warṇan prapta ri tatujon

anuju ri pura ning mungsuh durśīla atibala

sĕdhĕng-i asuka ramyan kang pānotsawa asura

paḍa awuru ajingkrak-jingkrak yodha bala nika.

                                                                                                                                   

asuka-suka ya detyāgalbha mwang angigĕl-igĕl

hana inum-inuman kweh twak brĕm madya ya sinaji

sinaji juga awis brahma mwang bhoga ababaran

sĕga umisi jatah rumbah calwan ya sinusunan.

                                                                                                                                               

hana tinĕdha malih jruk dengdeng mwah bawi ginuling

gĕnĕp-ana urutan oret samwuk amilu lawar

bawi pĕñu ginawe komoh brengkesnya kinaputan

agunung-ana gĕgode sogĕr tum urab-uraban.

                                                                                                                                   

padha tĕlas-ika atwab len jro ning wĕtĕng-awanĕh

bilala ya aturū grok-grok ārig lumah-ajĕjĕl

ika dadi upahan wus angdon prang ri surapada

makamuka ya sinumbung molih śakti jayaripu.

                                                                                                                                               

malih-ana watĕk-ing wwil mendah pintanipun-ika

hana anĕda sukanyā lakṣmī rūpa lituhayu

winawa pakasutan srĕnggārāsanggama sakulĕm

hana anĕḍa marus kewalyesĕpnira atĕlas.

                                                                                   

wwaya asura aminta pwekang mastaka ni ripu

arĕp-ika inaweh dadyekang olihan-i raṇa

hana juga anunas weh nidrā hīngani satahun

samana juga hana detyāminta braṇa papirak.

                                                                                                                                   

jinah-ika dadi amwat toh bongbong ri janapada

arĕpa aparĕngan totohan ring manuja sami

pamiṣaya ri malaṇḍang moghātoh sira manuja

tĕkapi kuwu anak strī anghwan anghwanira gĕnĕp.

                                                                                                                                   

yan-uwus-atĕlasan sarwa drĕwye si jana matoh

atiśaya alĕjar hyun ning detyeka sĕmu guyu

kadulu ya para wong sangsārā kāsyasih-i jagat

ika ta dadi sayan tuṣṭeng twas rākṣasa ri mahī.

                                                                                                                                   

liwatana para detyāramyan ring jaba wanguntur

prihati manahira wāknātheng pāśraman-asura

tĕka ri tĕpi nikang kratwan ton sang asurapati

angadĕga kalihan senā manggalya hirĕng-awok.

                                                                                                                                   

pinajĕngan-asure catrejo śekara kanaka

angĕdap-ĕdapakĕn tinghal tĕmpuh diwasakara

abaju sira alungsir bang kampuhnya dadu bañu

ginĕgĕmira gadā göng luñcip ūrdha nipun-arab.                                                                                                                       

tucapa ta bhagawān mangke dadya pwa asiluman

dadi sira wiku mārep ring kāsih aruṇakala

dalihanira aminta kretyeng sang danuja mada

wĕka mami sira nātheng detyā śakti lihatana.

                                                                                                                                               

bapa tĕka kaya mangke lah rānak tulusakĕna

tulusakĕna kasih ngko ring rāmanta pucukana

ujarira asuraprabwing sang pandya ringa-ringa

syapa bapa datĕngeng ngwang tan wruh sang aku ri sira.

                                                               

sahurira bhagawān mojar rāmanta saka adoh

anasi-nasi ta medĕr ring nūsāntara sangulun

gamana kadi mĕne ngwang ingkene ri puranira

arĕp-isun-anaḍah puṇyeng catreng bhuwana riki.

                                                                                                                                               

jaya ratu subhageng rāt tan kālah ri ripugaṇa

tribhuwana umatur sĕmbah ring pāda rawipati

asĕmu si aruṇāgarweng jro ning twasira lĕga

ri hana pamuji pandya lwir rūm ning madhu ajuruh.

                                                                                                                                               

duga-duga warahing-ngwang ring kārĕpta sama-sama

inisi sapĕpĕking kārĕp tan lwang tĕkap-ingulun

apan-abĕnĕra ling ning sang sādhu dwija ri mami

aku atiśaya tan taṇḍing tambĕh wibhawa wara.    

                                                                                                   

amara jana sato wil tan wwantĕn sama sama ya

saluhuri siti len sor ring byomāntara mawĕdi

ri kawiṣayani ingwang tan ro tan tiga subala

laju sahurira sang pandye sūryāsura ahalon.

                                                                                                                                   

wĕka ni bapa rĕngön ling ning jātinya kadi niki

ndatan-ana sura kālah de ning wīrya bala kita

kalinganika watĕk kendran mundur ri raṇapada

prasama ya akĕdĕh tan manggā anglawana kita.

                                                   

rungu duga-duga yan ngko sĕngguh ning amaragaṇa

dadi yayi ni watĕk hyang ring buddhālaya satuhu

kadi apa ya nimitteka wruh pwesini carita

apatĕha kita ring sang weśmeng swargapada juga.

                                                                                                                                   

padha-padha angucap sang hyang mantrottama kita tah

kadi apa lagi kojar mangke tan hana kita len

ri amara sama mocap gāyatrī kita juga ya

punika dadi kawit tan hyun sang dewata angiwung.

                                                                                                                                               

tĕmahira hala yan angrimpung sang amaca puji

puji ri sira bhaṭārī saṇdhyā sang muka dhawalā

walawaranira sang hyang prajñā pāramita iku

iku ya rinarĕman woyeng sarwāmarabhawana.

                                                                                                                                   

wahu rumungu ujar ning sang yogīśwara punika

dumadi ya lĕwu guntur kroddha twas si suraripu

sinahurana ucap pandyendra krūra muni si wil

mata ni asura mābang mwang uśwāsanira dĕrĕs.

                                                                                                                                               

guragadha ya liman edan yan tulya inupama

asahur-i pakathā rudrarṣi tan hana ahalĕp

aku iki asureśa ndah enget aja alupa

tanana aku patĕh ring hyang bobab ika satuhu.

                                                     

sahitĕmi kuku ngong mangkā himpĕrnya sura iku

alawana kasuśaktin ngwang nirlakṣaṇa sajajar

huwusana mami mangke mocap mantranira śubhā

yadi tan-angucaping gāyatrī mantra aku kukuh.

                                                                                                                                               

satiba ni waja tīkṣṇeng ngwang tan len dumadi kapuk

satiba ni wiṣa maṇdhi gyā tan len dumadi madhu

satĕka ni gĕni muntab ring ngwang musna dadi bañu

satĕka-tĕka ning bintĕl nissandeha dadi awu.

                                                               

lĕga sugati ri kahyun sang dewarṣi uwus-ika

katĕmu giri mĕñan mwang gambhīrālaya sumadhu

sahika upama göng līlā kahyunnya muniwara

raju umulih-awangsul ring kelāsagiri sira.

                                                                                                                                               

tujara ri laku ning pandya wāknātha umuliha

wuwusira tĕka ring kelāsādri pralada mĕne

sinapa sira tĕkap hyang wajrī ping rwa jalapati

katiga sira bhaṭāra hyang waikuṇtha hana rika.

                                                                                                                                               

tumuli sira mahāpandyātur sĕmbah-i jaṭilah

aturira bhagawān ring sang hyang kāmadahana ya

mucap-anulus-ikang dūm ning dūteka mara ripu

hana ni aruṇa-rājāhentyocap stuti ri śubhā.

                                                                                                                                               

atha ri si asurābhangga trus lolya ri pawĕkas

tan-awara iku pecchā hyang lokārmapati lagi

sahur-alĕga watĕk kendran wus angrungu punika

raju sira amarātanghi prāyeka adu jurit.

                                                                

cinawisira mahāstra drewyang dewata sarawe

lawan-ika tĕngĕran aprang lwir śangka bahiri gong

ya kala-kala gubar bĕṇdhe gandharwagaṇa magĕm

dhwaja kapi dhinuhur len goh mwang mong garuda bañak ‖.‖

 

 

tan kocap pratatā nikang prajurit-ing amaragaṇa rika

sök kelāsa tĕkap wadoraṇa samūha agawaya gĕlar

sang hyang śakra tĕngĕn bhaṭāra baruṇeng kiwa kahananira

mwang hyang keśawa ring pucuk amarawadwa aḍĕgira kukuh. 

                                                                                                                                          

ngkā tar len angagĕm pwa bajra ya śacīpati ri tanganira

hyang yādaspati nāgapāśa inagĕm tanana pasiringan

wwantĕn cakra ngaran sudarśana bhaṭāra narahari mawa

sakweh dewata pangkti wusnya acadhang umawa śarawara.                                                                                                                                   

ring sūryāsuranāgara pwa ucapĕn juga padha sayaga

sakweh ning bala rākṣasa prasama wus sayaga pasikĕpan

wwantĕn daṇḍa gadā krĕtāla alu ghora muśala badama

kampuh ning bala rākṣasa kadi palāśa hana juga wilis.     

                                                                                                                                                               

gimbal roma nipun nanging hana dawānya sabhuja   akirab

śabda krūra asinghanāda kadi ning si gĕrĕhi kapitu

ring hyun ning bala detyanātha angaḍĕg winawanira gadā

kroddheng twasnira jambangan umisi toya samasa linĕbok.

                                                                                                                       

maṇḍeng wyat pwa si sūryawil saha tĕpaknya jajanira magal

sojar sūryakala ndatan hana waneh arĕjĕki amara

gĕmpung solihaning diwālaya tĕhĕr larisana sakarĕng

ring tryakṣālaya gĕmpungĕn marika de para asuragaṇa.    

                                                                                                                                                             

lampah ning bala rākṣasāngrĕsi i nāla padha ya gumuruh

göng liṇdhūnya ḍawĕg amĕntasana kānana giri aluhur

samsam wyāghra wadak liman gya malayū awurahan-agĕrĕh

len ning wyāla parĕng plawangga atilar saka taru awĕdi.

                                           

balbal rūg taru cāmaranya arubuh aganilaya purih

kroyāndul taru angkatan suwaringin sama tinĕlasakĕn

len cangkring sinurung tĕkap bala kalāruṇa dadi aratā

duryan oragasāri campaka kuning parijata rinĕbah.

                                                                                                                                   

prāpteng neriti ning gunung katĕmu rakwa hana pangalusan

tuñjung jingga cukulnya sangka bañu śukla angajapi langit

nirnindānya taṭāka wīrya araning pangalusan-irika

unggwan bwat śucilakṣaṇāmrĕsihi pāpa mala panumadi.

                                                                                                                                               

wwantĕn dewawadhū haneng pangalusan sira ta juru kĕmit

tan len sang supatī aran surawadhū lituhayu madhura

mangke swargawadhū caḍaknya laku ning bala danuja rusuh

mwang mojar angucap ndatan biṣa watĕk bala manuju ruhur.

                                                                                                                                               

yan tan abrĕsihan haneng talagawīrya rumuhun-aśuci

yadyan wwang agung-ing kapātaka wiśīrṇa tanana acĕkĕl

yadyan duṣkrĕta añjagal amati wong lĕwih-i wiku muni

yan lwir ning apa göng nikang mala lĕtuh linĕbura ri taman.

                                                                                                                       

ndan detyāruṇa aprĕgas angupahāsa amarawanitā

hah tan pĕrcaya ingwang-ing phala kayojar-iku tanana tah

den lwir mojara ring raray kita sayukti aku mawibhawa

ring bhūrloka bhuwah tĕkeng bhuwana ūrdhwa aku amiṣaya.

                                         

ngwang nirsangśa ya ring jagat kadi paran lagi arĕp-alukat

de ning wīrya kaśakti ning mami dangan śiwagiri rinusak

lūd tan pāntara detya sūrya amubat taru-taru ri taman

gĕntĕr moni rubuh nikang taru raris inilangan-apaḍang.

                                                                                                                                   

sang widyā supatī gĕlis asiluman dadi kukupu kuning

tampuhnyāsuranātha dadya arubuh si asura ri lĕmah

antyan krodha ni rākṣasa ryuwus-ilang si kupu-kupu mibĕr

śelāgöng winawanya binwanga tĕngah bañu inurug-urug.

                                                                                                                                               

kanghelan sama dānaweng pangalusan upadinira wurung

reh tan siddha anambak-ing talaga wīrya satata aḍalĕm

wīryodyāna raris linangkaha tĕkap aruṇakala mĕne

tan wruh sangka nipun gagak tĕka anambĕra asurapati.

                                                                                                                                               

ngkāneng jöng kala wāyasāngutahakĕn rudhira tanana long

kĕntĕl rahnya mawarṇa bāng yatika cihna kuciwa ri raṇa

gupgūpĕn bala ning si dānawa ri wus amatani sahika

nanghing nāthanipun kĕdĕh rumĕjĕkeng śiwagiri tan-urung.

                                                                                                                                               

tan kocap laku ning alintangana wīryatalaga supĕnuh

lwir ombak ri patangkĕb-ing balanirang asura ri amara

ramya prang asilih alap angadu wīra puruṣa ri raṇa

akweh detya pĕjah lumah kadi gunung kuṇapa masusunan.

                                                                                                                                   

sang hyang wāsawa bajra tīkṣṇa linĕpasnira ri suraripu

akral-kral mati ning watĕk asura sewu kĕṭi sapisanan

pāśa hyang jalanātha sar linĕpasĕn angupasa lumabĕh

warṣeng phālguṇa tulya ning sabaruṇāyudha kalĕpasakĕn.

                                                                                                                                   

koṭyan rākṣasa māti ring raṇapada prasama rusak-agal

mangkin kroddha si detyanātha agĕlis agaraba-garabag

koseng hyun aharĕp angĕmbari surāngga subala ri hayun

añjog sang aruṇāsureng ayun-ikang raṇa saha majapa.

                                          

agneyāstra mijil sakeng pangatag-ing stuti si suraripu

jag tan pangkura morubeng daśadigāntara kadi alukis

tan len līna ni bhūmi kang linukisĕn ri awang-awang-iku

lintang dhūma rubuh haneng lĕmah-ikang giri wana awĕnĕs.                                                                                                                                              

lwir kocak arungan pwa rūpa gĕni runtuh-ana ri bhuwana

sarweng rāt ya bhinakṣa bahni aruṇāsura murub-adilah

hyang nārāyana mangsĕhing aruṇadetya malĕs-aji nipun

lumrā detyabalālayū kawĕdi tulya kilayu anĕḍĕng ‖.‖

 

 

hyang keśawa raju lumĕkas ayoga dadi rodra wadana atiga

mwang sasrabhuja amawa sarwa śastra paśunātha mangulapi panon

tan wun angadu wadana sang kalih mara raṇānggana aputĕran

geñjong bhuwana tiga apan mahāraṇa kaya swara bhuwana lĕbur.

                                                                                                                                   

ramyeka pangadu ni bhaṭāra mādhawa lawannira aruṇakala

sangkan rwa tanana kalilih umandĕlana śaktinira padha-padha

lwir ning kiraṇanira sasrabanu prĕgi ri nīlajalada makĕkĕs

guntur swara bala asurak parĕng tatabuhan dadi siki mangidung.

                                                                                                                                               

byomāntara sama supĕnuh tĕkap muni gĕlarnya angaruharuhi

tĕmpuh gĕni angarab-arab asing padu nikang raṇapada liniput

tan woya akirig-atapak wawang arukĕtan angalap-alapana

kālah ni ripunira wilang samangkya rinuruh tanana ya arari.    

                                                                                                                               

śokātinira amara sangghya wus sama tumon rusak-i śiwagiri

yan tan arari sira murāri angrĕbuti sūryakala kaya mĕne

kaiswaryanira narahari prasiddha amubar janapada sapisan

lwir ning acala matĕmahan acūrṇa kaparah jalanidhi satuhuk.

 

mojar harihaya agĕlis angungsi patapan sira dhamarudhara

mātur amaragaṇa ri śūlapāṇi arĕp-ing karuṇa ni putusan

mojar sira gaṇadhatu ring surāngga hana ring arĕpira rucira

mangke alihana talinganta angrungu wuwus amaraguru mĕne.                    

 

pūrwocapa ni mami tatar uwah yan-arĕpeng kalahira asura

patnī ni mami yatika locanā sira parāśrayana kita lĕhĕng

nowus kadi pawarahi nīlakaṇtha raju sang amara ajapa ya

ra hyang pwa inayatana ring iḍĕp stuti malih stawa tan-apĕgatan.

                                                                                                                       

rūpan sphaṭika ya sacĕcĕk paḍang ika katonnira hana ri mata

nanghing tanana palawanan paḍang iku rĕrĕh ri sabhuwana kabeh

limpad ni rawikiraṇa sarwamanggala sireng amara jana sarāt

dadyakna kawitira kaboddhacitta ni samasta dadi ri bhuwana.

                       

nanghing acĕmĕnga juga komarebu acĕmĕng sira wĕkas-acĕmĕng

tungtungnya tĕka ya ri sabungkahing tanu cĕmĕng pwa tanana apaḍang

limpad ni rasa wĕngi pĕtĕng ndatan kasuluhan śaśakiraṇa sira

nanghing sama juga sira wit sakeng kajinacitta ni dadi ri sarāt.  

                                                                                   

hyang śakti wijilira mabhūṣaṇārjuṇa gaṇitri sapĕpĕki tatā

listwarja sira ta agĕlung pudhak pasiringannya tanana ri jagat

pañcāsya sira daśabhuja trinetra masawit bhujaga mawibhawa

morub wĕḍihanira abot kĕling saha gĕlang kana sama malĕwih.

 

mangkā pwa ya mijilira sarwabhūtadamanī ri ajĕngira sami

sarwāmara añakupakĕn tangan ri sawijilnira wasariwahat

hyang wāsusura mari arūpa ghora lumaris amuji sumanasī

dewī atĕmahan-ika pañcaśakti sira kapwa ya jinaya-jaya.

                                                                                                                                               

detyāruṇa dadi baribin tumon amarasanggha paḍa angalĕma

māstungkara ri caraṇa pāngśu dewyadiguṇā saha jumaya-jaya

darpāsura ucapira ring hayun angupahāsa si asuraripu

heh dadya kita sama mĕnĕng ndatan amapag-ing kawiṣaya ni mami.

                                   

cuṇḍang kita yan-umarĕp-ing sirang tapawatī dadi lawan-ingulun

yadyan hana sira suwadhū yathā tanana sor juga aruṇakala

paścat kadi wara ni bhaṭāra dhātra ri ingong dumadi tan-awĕdi

konus halu si asura ring mahābhagawatī prakaṭa cumaṭaka.

                             

dewī prabhugiriduhitā ndatan guragadeng lakunira awalĕs

ālambana sira atutur ri tatwa mangaran wisiki aji tĕlas

mwang prāṇa ika winawa dhāraṇeng hati suyoga atiśaya lumöng

hyang kuñciwadi inaraning suyoganira bāyu aharis ulahĕn.

 

samyoga malĕyĕpa manonmanī alilanging tanu caya gumiwang

ngkā pūraka sira raju kumbhaka trusana recaka tinĕguhana

angringring-umuni sira ring śiwabrata mahāyaśa dadi śaraṇa

akweh hana bala ingatag tĕkap ra nini sampun-amĕnuhi giri.

                                                                                                                                               

bontĕn amara si ingatag mahāpratisarā pahi juga jana tah

tan satwa atanu ahagĕng galak awuru kewalya atanu malit

bontĕn wihaga ika kewalya satwa ahĕlar juga sasama nipun

tan len madhukara ika koṭi-koṭyan-awilang iku sumaya ḍatĕng.

                                                                                                                                               

sĕk bĕk madhukara akalen tawon bhramara göng tur-acili katĕkan

panghrĕng swara nika alĕwih ri moni atabuh ri raṇapada wahu

klañcĕngnya sami kumuliling śarīra adhiśakti kari angaḍĕga

kweh ning bhramara kadi akārya megha atĕḍuh ri kana śiwagiri.

                                                                                                                                   

wadweng aruṇakala kaduk uminggata sakeng tĕgal-araṇa iku

doning atakuta ri wusing manon bhramara len madhukara akiwĕl

sang satya kari ri palagan yadin ya rinubung hali makĕti-kĕti

jīrneng awakira sinusuk watĕk madhukara prasama tan-alawan.

 

tan astra amĕjahi watĕk si rākṣasa wĕrö ri giri śiwa śuci

kanggĕk aruṇakala jĕmah tumon bala nirāntaka kagiri-girin

tūt ning surati paramaśakti mangkya rinubung si aruṇa danuja

de sewu kĕṭi wilang-ikang tawon bhramara len madhukara mahirĕng.

                                                                                                                                   

kagyat si aruṇa ri sakoṭiyan bhramara angrubungi dhawak-ipun

lwir ning si asura pinĕkul tĕkap jalada anghĕmu sapĕpĕki jawuh

guntur suraking-asura reh giniñcĕra watĕk bhramara sira nini

glis tan patulungan-asurāri wus rinĕbuteng bala atiśaya lit.

 

byug runtuh-awak-asura niṣthura wibhaśa tulya tirisan-arubuh

runtuh awak-ing-asura ring lĕmah kari siningĕta ya sapisanan

anggan suraripu abubak lusuh ryuwus-ikang madhukara rumujak

mānang pwa ya mĕkĕh-anangis sakitnya ri sarandu tanu aruṇa wil.


kĕbĕk tatu ri bhuja wĕtĕng kapāla rawuhing suku ya lagi gigir

rantan kulitira kalĕpas wiśīrṇa ya maśeṣa dagingira mabang

ping karwa madhukara gumiñcĕreng aruṇadetya tanu makin-adöh

jātinya asura kinalah tĕkap wiṣaya sad suku hali umalit.

 

sitsit bapuhira rinubung tawon kadi minangsi alumahi lĕmah

akrūra si madhukara angrubung dadi malap urip-aruṇakala

lūd musna asura tanu tan paśeṣa rinujak para madhukara bāp

rūpanya kari awu galih sumamburat-aneng daśadiśa sadaya.

 

gĕntorag-ika raju sinambutĕn madhuwatī umuni mawurahan

sakweh bhramara mawurahan ri wus tinĕlasan awak-ipun-aruṇa

yeka prasama mawali ring awak ni mahiṣī śiwagiri supĕnuh

hrĕng hrĕng si madhukara manunggaleng muni sirang bharali kaya kidung.

                                                         

alyus awaki aruṇa bhasmibhūta ri wus-ing kasusukana tawon

syok ning anila dadi kawit awon ika tĕlas mibĕra sana-sini

bhāgya prasama amarayodha wus kinalahan suraripu awuru

sĕmbah pujinira ri bhaṭāra śambu pamĕkas ri amarakusumā ‖.‖

 

 

hyang ning puṣpa madhu sinĕmbaha mĕne dadi siniwi bhaṭāra ring jagat

ndan sang hyang bhramarī sinĕngguha umā pinaka pangalah-ing si durjana

om pūjānira tan araryana maring hrĕdaya si akukuh laku brata

dīrghāyuh kahanan niking bhuwana de waranira angaran maheśwarī.                                   

 

prānāyāma-nirātidhīra gumawe paramasuka maring jagat tiga

tūt sangkan bhramarī sinĕngguha makāran-asing-alaku ning samangkana

prānāyāma patĕh hrĕng-ing madhukarā ḍawĕgira mangalap urip ripu

tūt mangke tĕka ning jĕmah tĕkapi yogi umarĕpana siddhi nirmala.

 

ring sang wruh tabuh-ing agĕnta irika pwa hana juga tabuh ngaran irib

kocap ya bhramarāngisĕp kusuma moni nika ri anuhur pradewatā

nāhan mangkana ling ri pūrwa kahanannya muni tatabuhan alĕp nika

mwang sākṣat pranawa pwa moni wara gĕnta punika agawe pijĕr iḍĕp.

 

sadyojāta ri locanā juga kaśaktinira pinuji de sirang wiku

hyang wāmāmara māmakī sira kaśaktinira satata bhakti ning sarat

sang hyang tat puruṣa pwa pāndarawasī sira dadi kasuśakti ning ratu

hyang tārā iku śakti ning sira aghora dadi pangiwan-ing mahāmara.

 

göng pūjāstuti sang hulun ri suku pangkaja tigapura-sundarī lĕwih

hyang werocana panghyang-ing mami mahāpuruṣa kahuwusan sirang pati

aing hring kling paramārtha wīja sinuhun jinapa apan-arĕp kanirmalan

samyakjñāna sugihnya sokyatara sarwa dadi hana rikang jagat pitu.


brahmā sodra pisah ri wāra kawula pwa tulis-iki puput tĕngah dalu

ring pūrnendu ni kārttika rasa kalih suwung-i mata sĕḍĕng jĕpun sumar

bāyabyastha tunon ri karmara aran pragumi katurikup tĕpisiring

ngkā weśmeng mami arya potraka sahāya sapurana ya alpaśāstrika.

 

sātus wolu puluh ĕnĕm dina kajĕng liwarana sadina pwa tang lami

kāntos ning sapuput iking kawi sakeng angiwit-ira maring dangū nipun

gumbrĕg arka pahing śaśih kasanga pūrwa ning-angawi kathā ryarĕp tuhan

tang wastan aruṇāsurāntaka gawe ni mami si tuna dharma göng tutuk.

 

anggantang si kukus yathā upama ning mami asangu puyung ni wākya göng

medĕr deśa samūha māgĕmi kamūlan-ahurip-i jagat sayan sulit

len ngwang pāpa tatan wikan sapasireng sana-sini asamun haneng kuwu

tan wun kewala kāryan-alpa niki kaṇṭi ri yamani tukon mulih jĕmah.

 

paścat tang bhramarī-kathā ingaranan kadi ri carita ning lawas-lawas

nghing akweh inuwah ndatan kari anūt ri kabĕnĕran-ikang purāṇa tah

den punggungku purun akardi kakawin alupa ri kahanan hulun krĕpā

lwir kiñjĕng umarĕp patĕh ri kaganātha kasayangani padmanābha ya ‖.‖ 0 ‖.‖ samāpta ‖.‖


Komentar